Co dzieje się z osadem po myciu ciężarówek i maszyn? Od sedymentacji do usuwania zanieczyszczeń
Osad powstający w instalacjach mycia ciężarówek i maszyn jest końcowym efektem separacji zanieczyszczeń z obiegu technologicznego, ale jego usunięcie ze zbiornika nie zamyka procesu. W artykule omawiamy sposoby usuwania i odwadniania osadu, wpływ technologii mycia na jego skład oraz zasady klasyfikacji i dalszego zagospodarowania.
Sedymentacja – pierwszy etap oddzielania zanieczyszczeń
W instalacjach pracujących w obiegu zamkniętym woda po myciu spływa korytami odpływowymi do zintegrowanego zbiornika sedymentacyjnego. Tam następuje rozdział cząstek stałych od cieczy. Następnie klarowna woda jest kierowana do ponownego użycia w obiegu zamkniętym.
Sedymentacja to proces stosunkowo prosty. Po wpłynięciu zawiesiny do komory o większym przekroju prędkość przepływu spada, a cięższe cząstki mineralne opadają na dno pod wpływem grawitacji. Problem pojawia się przy bardzo drobnych frakcjach – pyłach, iłach i zawiesinach koloidalnych. Mogą one pozostawać w wodzie przez wiele godzin. Dlatego w instalacjach o dużej rotacji pojazdów stosuje się flokulanty, które łączą drobne cząstki w większe aglomeraty, czyli kłaczki, przyspieszając ich opadanie.
Szczegóły na temat sedymentacji znajdziesz w naszym artykule: Jak działa sedymentacja wody po myciu pojazdów przemysłowych?
Co dzieje się z osadem po sedymentacji?
Nagromadzony szlam musi być regularnie usuwany. Jeżeli jego warstwa będzie systematycznie rosła, zmniejszy się czynna objętość zbiornika. W konsekwencji może dojść do zaburzenia przepływu i wtórnego porywania osadu przez pompy obiegowe. Oznacza to pogorszenie jakości wody technologicznej i ryzyko zakłócenia pracy całej myjni.
W praktyce stosuje się trzy podstawowe sposoby ewakuacji osadu:
| Metoda | Jak działa? | Najważniejsza zaleta | Główne ograniczenie |
| Mechaniczne wybieranie okresowe | Osad usuwa koparka lub ładowarka z otwartej komory | Prosta konstrukcja, brak ruchomych elementów w zbiorniku | Konieczność pracy ciężkiego sprzętu i czasowego wyłączenia myjni |
| Ekstrakcja podciśnieniowa | Upłynniony osad jest odsysany przez wóz asenizacyjny | Szczelny odbiór i ograniczenie obsługi po stronie myjni | Wysoki koszt usług oraz transport osadu zawierającego dużo wody |
| Ciągłe usuwanie automatyczne | Przenośnik zgrzebłowy przesuwa osad po pochyłym dnie | Ciągła praca myjni i automatyczne odwadnianie | Wyższy koszt inwestycji i konieczność kontroli mechanizmu |
Odwadnianie osadu – dlaczego ma znaczenie?
Jednym z istotnych problemów przy usuwaniu szlamu jest jego wysoka zawartość wody. Dotyczy to szczególnie osadu odsysanego bezpośrednio ze zbiornika przez wóz asenizacyjny. W takim przypadku przedsiębiorstwo płaci nie tylko za zagospodarowanie właściwego materiału stałego, ale również za transport dużej ilości wody.
Alternatywą jest ciągłe mechaniczne odwadnianie. W rozwiązaniu z przenośnikiem zgrzebłowym osad jest powoli przesuwany po pochyłym dnie stalowego zbiornika. Gdy szlam znajduje się powyżej lustra wody, nadmiar cieczy odsącza się grawitacyjnie i wraca do obiegu. Na wyjściu powstaje materiał o plastycznej konsystencji, który może trafić do kontenera urobkowego lub na uszczelniony plac odkładczy.
To rozwiązanie ma istotne znaczenie ekonomiczne: zamiast transportować wodę, przedsiębiorstwo przekazuje do dalszego zagospodarowania znacznie bardziej skoncentrowaną frakcję stałą.
W technologii MobyDick firmy Frutiger rozwiązania rozwiązania umożliwiające odwadnianie osadu są stosowane m.in. w zbiornikach serii C i CC, w tym w systemach Dragon C oraz modułowych ConLine KIT Flex. Zintegrowany przenośnik zgrzebłowy umożliwia automatyczne przesuwanie, częściowe odwodnienie i wyładunek osadu bez konieczności zatrzymywania procesu mycia.

Klasyfikacja odpadu i dalsze zagospodarowanie
Po usunięciu i odwodnieniu osadu nie można automatycznie założyć, że będzie on odpadem niebezpiecznym albo przeciwnie – materiałem możliwym do odzysku. O jego klasyfikacji decyduje skład chemiczny medium myjącego oraz poziom zanieczyszczenia substancjami niebezpiecznymi.
Najważniejsze frakcje osadów to:
- 19 08 14 – szlamy z innego niż biologiczne oczyszczania ścieków przemysłowych, inne niż 19 08 13; należą do nich m.in. osad z mycia kół i podwozi bez węglowodorów ropopochodnych. Może on być kierowany do odzysku poza instalacjami, np. do rekultywacji wyrobisk, makroniwelacji terenu czy podbudowy dróg technicznych.
- 19 08 13 – szlamy z przemysłowego oczyszczania ścieków zawierające substancje niebezpieczne, np. przy obecności agresywnej chemii, zmywanych lakierów lub przekroczeniach zawartości metali ciężkich.
- 13 05 01 – szlamy z komory osadowej separatora, dotyczące frakcji mineralnej zatrzymanej w komorze odmulacza zintegrowanego z separatorem substancji ropopochodnych.
- 13 05 08 – mieszaniny odpadów z piaskowników i separatorów oleju, powstające m.in. przy myciu zespołów napędowych i układów smarowania.
W przypadku odpadów niebezpiecznych materiał może wymagać unieszkodliwiania w specjalistycznych instalacjach termicznych lub składowania na składowiskach odpadów niebezpiecznych.
Źródła:
- https://www.ransigma.pl/blog/odpady-myjni-samochodowej-bdo.html
- https://www.at-minerals.com/en/artikel/at_2012-1-2_Clean_roads_with_the_MobyDick_wheel_washing_system-1365773.html
- https://portalkomunalny.pl/kody-odpadow-bdo-430842/
- https://frutiger.pl/offer/mycie-kol-i-podwozi/
- https://frutiger.pl/system-mycia-kol/